Een waardig afscheid, woorden die in een echo wegsterven in oneindigheid

In mijn leven heb ik ondertussen zo’n 50-60 uitvaarten meegemaakt (het grootste deel als misdienaar in de Rooms-Katholieke kerk toen ik nog jong was). Dat een uitvaart even uniek is als een geboorte bleek elke keer weer. De ene uitvaart kon uitermate uitbundig en feestelijk zijn (zoals die van mijn grootvader), terwijl de andere zeer ingetogen en sober was (zoals die van een van mijn ooms). Soms werden er vooraf hoge verwachtingen gewekt. Soms waren er juist lage verwachtingen.

Wanneer mensen afscheid nemen van een familielid, geliefde of iemand die zij goed gekend hebben, dan is dat in het afscheidsritueel van de begrafenis of uitvaart waarneembaar. De status die de overledene tijdens het leven heeft gehad komt dan tot uitdrukking. Velen herinneren zich de begrafenissen van Koningin Juliana, Prins Bernhard, Prins Claus, Herman Brood, André Hazes, Brian Dalfour nog of de binnenkomst van de slachtoffers van de ramp met de MH17. Begrafenissen en uitvaarten die leidden tot massa’s mensen langs de routes waarlangs de overledenen werden gereden. Mensen die kwamen kijken uit nieuwsgierigheid, mensen die kwamen om een laatste groet te brengen en mensen die hun leedwezen kwamen betuigen.

Tijdens de diensten voltrekken zich verschillende rituelen en persoonlijke vormen van afscheid nemen. Met name de naaste familieleden spreken een woordje over de overledene om hen zo een waardig afscheid te geven. Woorden waarin zij hun geliefde familielid nog eenmaal, ten overstaan van alle aanwezigen, vertellen hoe zij hen hebben ervaren tijdens hun leven en hoezeer zij hen zullen missen nu zij aan hen zijn ontvallen. Soms doen vrienden of bekenden een woordje, maar meestal zijn het toch de ouders, broers, zussen, kinderen of kleinkinderen.

Maar er zijn ook begrafenissen waarin een voorganger die taak op zich neemt. Dan is er verder niemand die een woordje doet. Ik heb ze alleen meegemaakt als jochie, als misdienaar in de kerk, in een tijd dat het nog niet gebruikelijk was dat ook anderen dan de voorganger, in de preek, hun licht lieten schijnen over het leven van de overledene. Tegenwoordig komt dit nog maar zelden voor. En dan komt dat heel vreemd over. Een vreemde die zijn of haar licht, in een aan de hand van steekwoorden opgesteld betoog, over het leven van de overledene laat schijnen. En de enkele keer dat ik dit heb mogen meemaken, klonken die woorden hol en leeg. Het waren bedachte interpretaties van opgehaalde herinneringen van de naaste familieleden. Invullingen van hoe het zou kunnen zijn geweest. Aanhalingen van accenten die dieper accentueerden dan zou zijn gebeurd wanneer een naaste of familielid zelf het woord hierover had gevoerd. Deze toespraken waren doorwrocht van clichés, van algemeenheden en van gedepersonaliseerde woorden, hoezeer de voorganger ook zijn of haar best voor deed om dat te voorkomen. Dat kon ook niet anders klinken, want ze kwamen niet vanuit het hart, maar vanuit hun ‘dienstverlening’.

De begrafenissen waarin dit laatste gebeurt, worden, hoezeer de naasten ook mogen lijden onder het verlies van hun dierbaren, naar mijn mening, toch gekenmerkt als begrafenissen waaruit de persoonlijke sfeer is verdwenen. Al zou een familielid alleen maar zijn of haar liefde of gevoel voor de overledene uitspreken, zijn of haar gemis voor de toekomst kenbaar maken of een toepasselijk of geliefd gedicht voordragen. Het zijn eenvoudige woorden, maar wel woorden die het afscheid van de overledene waardiger maken dan het verhaal dat de vertegenwoordig(st)er in het voorgaan tijdens de dienst afsteekt. De persoonlijke touche die het maakt dat men het leven van de overledene met elkaar in het afscheid deelt of, zoals het tegenwoordig gebruikelijker is om te zeggen: het leven van de overledene nog eenmaal met elkaar, in het bijzijn van die overledene, viert.

Moge daarom al uw dierbaren, waarvan u al afscheid hebt genomen of nog zult gaan nemen, het afscheid krijgen waarin u hen persoonlijk laat vieren dat zij met u hebben geleefd.


Copyright©oncies 2015


Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn innerlijke roots, mijn 'natuurlijk zijn’, naar het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en die geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij van belang is. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR > ARBEIDSMEDIATOR Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS Naast als mediator ben ik werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s