Waar het geheugen faalt en er toch deskundige hulp verwacht wordt

Als mediator/relatietherapeut werk ik ook regelmatig met stellen waarin dementie een bepalende rol speelt in de relatie. Soms weet men daarvan, maar vaak heeft men het niet eens door. Dat zie ik nog vaker bij stellen waar autisme, ADHD of ADD zo’n rol vervult. Maar naast problemen in liefdesrelaties kunnen er ook problemen optreden in arbeidsrelaties. Ergernissen, frustraties en irritaties vanwege het dysfunctioneren van een collega of werknemer worden zelden gerelateerd aan mogelijk hersenfalen of anders werkende hersenen. Om u enigszins wegwijs te maken in de wereld van de dementie, geef ik u vandaag daarover informatie.

  • Wat is nu eigenlijk dementie?

Om te beginnen: Dementie is eigenlijk een verzamelnaam. Een verzamelnaam voor maar liefst 50 hersenziektes. Ziektes die de hersenen aantasten waardoor iemand steeds verder achteruitgaat in zijn of haar functioneren. Wanneer iemand dementie heeft, gaan er zenuwcellen of verbindingen tussen de hersencellen kapot. Het gevolg daarvan is dat de overblijvende hersencellen steeds minder goed functioneren. De verstandelijke vermogens, denk daarbij aan het kortetermijngeheugen, taal, concentratie of het vermogen om te plannen en het organiseren van activiteiten, gaan dan achteruit. Daarnaast kan het gedrag van iemand met dementie veranderen. Niet zelden treden karakterveranderingen op. Maar het belangrijkste kenmerk dat staat voor dementie is toch wel het zogenaamde oprollende geheugen.

Bij het oprollende geheugen dient u zich het volgende voor te stellen: Neem een blad papier in uw handen. Dit blad papier stelt uw levensverhaal voor. Onderaan de pagina staan uw recente levenservaringen, de gebeurtenissen die u het kortst geleden hebt meegemaakt. Bovenaan de pagina staan de herinneringen aan wat u het langst geleden, helemaal aan het begin van uw leven dat u bewust hebt meegemaakt. Wanneer u nu rechts onderaan het blad begint op te rollen, dan zult u ontdekken dat de meest recente gebeurtenissen in het rolletje verdwijnen. U kunt ze niet meer zien; ze zijn verdwenen. Bij de ene persoon gaat dit oprollen heel langzaam, bij een andere juist heel snel. Wat voor iedereen geldt, is dat het deel dat is opgerold verdwijnt en niet meer terugkomt. Dat verklaart ook hoe het komt dat dementerende zoveel over hun verleden kunnen vertellen en zo weinig over het heden, en dat ook de herinneringen over het verleden uiteindelijk zijn verdwenen, omdat het geheugen steeds kleiner wordt en niets meer opneemt.

Met het steeds verder oprollen van het geheugen verdwijnen ook de vaardigheden, de kennis die we hebben opgedaan en de praktische vaardigheden die we leren in het leven. Wat we leren hebben we mmers opgeslagen of ingesleten in ons geheugen. Dat geldt dus voor de sociale vaardigheden, onze kennis en ook voor ons handelen (tot en met lopen aan toe).

Het verloop van dementie verschilt per persoon. Bij sommige mensen gaat de hersenfunctie snel achteruit. Anderen leven nog jaren in een redelijk goede geestelijke gezondheid. Dementie wordt vaak geassocieerd met ouderdom, maar dementie kan ook bij jonge mensen ontstaan. Zo zijn er ongeveer 12.000 mensen in Nederland die dementie hebben maar jonger zijn dan 65 jaar. Deze vorm van dementie wordt dementia praecox genoemd.

  • Soorten dementie

Wist u dat ongeveer één op de vijf mensen een bepaalde vorm van dementie in zijn of haar leven krijgt. Hoe dementie zich uit, is afhankelijk van de specifieke aandoening en verschilt van persoon tot persoon. Echter, hoe ouder je wordt, hoe groter de kans op dementie.

De meest voorkomende vormen van dementie zijn:

1. Ziekte van Alzheimer

In 70% van de gevallen van dementie in Nederland is er sprake van de ziekte van Alzheimer. Iemand met Alzheimer krijgt problemen met het geheugen. Naarmate de ziekte erger wordt, krijgt iemand steeds meer moeite met dagelijkse vaardigheden. Iemand met de ziekte van alzheimer krijgt moeite met alledaagse dingen zoals plannen maken, beslissingen nemen en een gesprek volgen. Daarnaast kan hij niet meer goed:

  • nieuwe informatie onthouden.
  • informatie onthouden die langere tijd in het geheugen zat.
  • onthouden waar hij is, of welke dag, welke maand of welk jaar het is.
  • taal gebruiken en begrijpen. Dit heet afasie.
  • voorwerpen en geluiden herkennen en weten waar ze voor zijn. Dit heet agnosie.
  • handelingen uitvoeren of in de juiste volgorde uitvoeren. Dit heet apraxie.
  • nadenken over situaties en deze beoordelen.

Iemand met de ziekte van Alzheimer kan zich ook anders gaan gedragen. Zijn karakter verandert. Hij wordt bijvoorbeeld onrustig, achterdochtig of agressief. Of hij wordt juist lusteloos. Zijn stemming kan snel omslaan. De geheugentest geeft inzicht in de mate van vergeetachtigheid.

2. Vasculaire dementie

Vasculaire dementie vormt 20% van de gevallen van dementie in Nederland. Problemen in de doorbloeding van de hersenen veroorzaken deze ziekte. Bij één op de zes mensen met dementie is vaatschade de hoofdoorzaak. Dan spreken we van vasculaire dementie. Nog veel vaker komt vaatschade in de hersenen naast andere oorzaken van dementie voor. Welke symptomen iemand met vasculaire dementie heeft, hangt af van het hersengebied dat beschadigd is geraakt. Er zijn dus veel verschillen tussen mensen met deze ziekte. Wat vaak vooral opvalt bij mensen met vasculaire dementie is dat ze langzamer gaan denken, spreken en handelen. Ze kunnen zich moeilijker concentreren en moeilijker meerdere dingen tegelijk doen. Naast de geestelijke achteruitgang kan iemand ook lichamelijke verschijnselen hebben, zoals wankeler of langzamer lopen. Ook kan bijvoorbeeld verlamming, of gevoelsverlies ontstaan.

3. Fronto-temporale dementie (FTD)

Deze vorm komt vaak op jongere leeftijd voor. Veranderingen in het gedrag vallen meestal als eerste op. Ook de taal, spraak en motoriek kunnen aangetast zijn. Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) afsterven. De eerste verschijnselen van frontotemporale dementie zijn afhankelijk van de plaats in de hersenen die beschadigd raakt. Meestal ontstaan er eerst veranderingen in gedrag, persoonlijkheid en spraak. Pas in een later stadium krijgen mensen met frontotemporale dementie geheugenproblemen.

4. Ziekte van Pick

Deze vorm is de gedragsvariant van fronto-temporale dementie. De ziekte van Pick is de gedragsvariant van FTD. Kenmerkend zijn veranderingen in gedrag, emoties en persoonlijkheid. De persoon met dementie reageert vaak onvoorspelbaar, dwangmatig of ongeremd en heeft moeite met het beoordelen van situaties.

5. Lewy Body dementie

Hierbij is er een erge schommeling in de geestelijke achteruitgang. Ook heeft iemand met Lewy body dementie vaak verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Denk aan tremoren (beven van lichaamsdelen zoals handen), stijfheid, langzame beweging, een gebogen houding en een afwijkende manier van lopen.

Iemand met Lewy body dementie heeft in het begin geen geheugenproblemen of moeite met het uitvoeren van handelingen. Vaak valt het op dat iemand aandachtsstoornissen krijgt. Ook kan iemand visuele hallucinaties krijgen: hij ziet dingen die er niet zijn. Dit maakt het moeilijker om deze vorm van dementie te herkennen. Een extra probleem is dat mensen met Lewy body dementie vaak erg gevoelig zijn voor de bijwerkingen van de medicijnen tegen hallucinaties.

6. Korsakov

Dit syndroom wordt veroorzaakt door een ernstig tekort aan vitamine B1. Het komt vooral voor bij mensen met alcoholproblemen. Iemand met korsakov heeft geheugenverlies en vertelt fantasieverhalen (confabuleert).

Het korsakov syndroom is aan een aantal symptomen te herkennen:

  • Geheugenverlies: iemand kan zich dingen die kort geleden zijn gebeurd niet meer herinneren. Oude herinneringen blijven vaak beter bewaard.
  • Moeite met tijd en plaats: iemand kan moeite hebben om gebeurtenissen in chronologische volgorde te plaatsen. Hij kan zich moeilijker oriënteren in tijd en plaats.
  • Moeite om personen te herkennen.

7. Ziekte van Creutzfeldt-Jakob

Dit is een zeldzame hersenziekte waarbij de hersencellen in snel tempo afbreken. Voor de ouderen onder ons: de gekke koeienziekte die kon worden opgelopen door het eten van rundvlees dat afkomstig was van deze koeien. De ziekte van Creutzfeldt-Jakob begint vaak met wat vage, psychische veranderingen. In het begin lijkt iemand overspannen of neerslachtig. Maar binnen een paar weken krijgt iemand met Creutzfeldt-Jakob ernstige geheugenstoornissen en problemen met bewegen, spreken en het verwerken van wat hij ziet.

8. Posterieure Corticale Atrofie (PCA)

Bij deze zeldzame vorm van dementie wordt als eerste het visuele vermogen van iemand aangetast. Deze vorm is ook bekend als syndroom van Bálint of de ziekte van Benson. Deze ziekte tast als eerste het visuele vermogen aan. Iemand met PCA ziet daardoor dingen niet, herkent voorwerpen niet of kan dingen niet van elkaar onderscheiden.

Posterieure corticale atrofie tast het hersengebied aan waar de visuele waarnemingen worden aangestuurd. Iemand met PCA heeft daardoor moeite met het zien. Dit wordt in verschillende situaties duidelijk:

  • Hij herkent voorwerpen en letters niet of kan ze niet van elkaar onderscheiden;
  • Hij schat diepte en afstanden verkeerd in;
  • Hij ziet kleuren anders dan ze zijn;
  • Hij ziet voorwerpen niet die binnen het blikveld liggen;
  • Hij kan de ondertiteling op tv niet lezen terwijl hij geen bril nodig heeft;
  • Hij heeft visuele hallucinaties.

Behalve problemen met het zicht, kan iemand met PCA ook symptomen hebben die op alzheimer lijken:

  • Problemen met rekenen en schrijven;
  • Moeite om eenvoudige handelingen in de juiste volgorde uit te voeren (apraxie);
  • Taalproblemen;
  • Angsten;
  • Somberheid en depressies.

9. Mild Cognitive Impairment (MCI)

Iemand met MCI heeft milde problemen met het geheugen of met een andere hersenfunctie. Maar kan vaak nog zo goed als normaal functioneren in het dagelijks leven. Iemand met MCI heeft problemen met het geheugen of met een andere hersenfunctie. Maar hij kan vaak nog zo goed als normaal functioneren in het dagelijks leven. MCI kan een voorstadium van dementie zijn, maar dit hoeft niet.

Mensen met een MCI hebben vaak last van geheugenproblemen. Maar ze kunnen ook moeite hebben met het overzicht houden, of het uitvoeren van handelingen. De klachten zijn minder ernstig dan bij dementie. Vaak vergeet iemand de details van een gebeurtenis of handeling, terwijl mensen met dementie de hele gebeurtenis vergeten.

  • Oorzaak van dementie

Al jaren wordt er veel onderzoek gedaan naar mogelijke oorzaken van dementie. Helaas is de oorzaak nog niet bekend. Dit komt mede doordat dementie een samenspel is van veel verschillende factoren. Men gaat ervan uit dat dementie mede veroorzaakt wordt door een combinatie van bepaalde risicofactoren zoals:

  • Leeftijd;
  • De kans op dementie neemt toe bij het ouder worden;
  • Geslacht;
  • Vrouwen hebben op latere leeftijd een grotere kans op de ziekte van Alzheimer dan mannen;
  • Erfelijkheid;
  • Bij dementie op jonge leeftijd lijkt erfelijkheid een belangrijke rol te spelen. Bij dementie bij ouderen is dit nog onbekend;
  • “Overige” factoren;
  • Waarschijnlijk verhoogt het hebben van een hart- of vaataandoening de kans op het krijgen van (vasculaire) dementie. Maar ook roken, een ongezonde levensstijl, te weinig beweging, een hoge bloeddruk en diabetes lijken het risico op het krijgen van dementie te verhogen.

  • Eerste klachten en verschijnselen van dementie

1. Kwijtraken van spullen

We vergeten allemaal weleens iets. Zo is de één zijn sleutel geregeld kwijt en de ander zijn telefoon. Iemand met dementie is regelmatig zijn spullen kwijt en kan deze dan ook niet meer vinden. Vaak worden ze achteraf op de meest vreemde plekken teruggevonden. Zo kunnen de sleutels in de koelkast liggen of de telefoon in de oven.

2. Moeite met het vinden van woorden

Een kenmerk van dementie is dat mensen vaak moeite hebben met het vinden van de juiste (eenvoudige) woorden. Iemand kan ook midden in het gesprek stoppen met praten en niet meer weten hoe hij of zij verder moet. In een iets later stadium kan iemand herhalen wat hij daarvoor ook al zei.

3. Plotselinge stemmingswisselingen

Een ander kenmerk is dat er zonder duidelijke aanleiding een wisseling in de stemming optreedt. Het kan zijn dat iemand het ene moment rustig is en vervolgens ineens verdrietig of kwaad. Uiteindelijk kan het gebeuren dat het gedrag of karakter verandert. Iemand wordt dan verward, achterdochtig, depressief of angstig.

4. Lusteloosheid

Plotselinge desinteresse in bepaalde hobby’s, sport en gesprekken, kan ook wijzen op beginnende dementie. Dit uit zich in het plotseling terugtrekken uit sociale activiteiten en wellicht uren voor de televisie zitten. Dit alles lijkt op luiheid of gebrek aan interesse, maar het is een soort van faalangst. Mensen met dementie voelen zich vaak moe en lusteloos, en slapen daardoor veel langer dan anders.

5. Concentratieproblemen

Het steeds moeilijker vinden om je te concentreren, en dan specifiek als het gaat om het oplossen van problemen of het maken van plannen, is ook een teken van beginnende dementie. Sommige mensen kunnen het ook ineens moeilijk vinden om met cijfers te werken. Hierdoor wordt het ook lastig om de eigen financiële zaken te regelen.

6. Vergissingen met tijd en plaats

We lopen allemaal weleens naar de keuken om wat te halen, terwijl we daar aangekomen vergeten zijn wat dat ook al weer was. Maar wanneer je naar de supermarkt bent gegaan, en ineens niet meer weet waar je bent of hoe je daar terecht bent gekomen dat is wat anders. Iemand met beginnende dementie heeft vaak minder besef van tijd en raakt ook vaker de weg kwijt.

7. Onrustig zijn

Een ander symptoom van dementie is onrust. Hierdoor lijkt het alsof iemand steeds iets zoekt, moet opruimen of iets anders moet doen. Door dit gevoel van onrust en de behoefte om te bewegen, kan het gevolg zijn dat er slaapproblemen ontstaan.

8. Problemen met visueel ruimtelijke vaardigheden

De hersenen krijgen moeite met het verwerken van hetgeen iemand met dementie ziet. Zo kan iemand problemen krijgen bij het inschatten van afstanden en het lastiger vinden om kleur en contrast te onderscheiden.

  • Wanneer naar de huisarts?

Heb je last van klachten die kunnen wijzen op dementie? Of vermoed je dat je dementie hebt, dan is het belangrijk om na te gaan wat er aan de hand is. Wanneer er daadwerkelijk sprake is van dementie, dan kan een vroege diagnose jou en je naasten helpen om beter met de ziekte om te gaan.

Bronnen: dementie.nl, hersenstichting.nl en alzheimer-nederland.nl

Ik acht de kans groot dat u nu denkt dat u dementerend bent. Uiteindelijk herkent u wel iets bij uzelf dat ik net heb beschreven bij de klachten en verschijnselen. Niet dat het pertinent niet zou kunnen hebben, maar de herkenbaarheid van deze klachten en verschijnselen maakt het juist zo moeilijk om dementie in een vroeg stadium al te herkennen. Maar….mocht er alsnog sprake zijn van dementie, dan kunt u zich voorstellen hoe belangrijk het is dat u, wanneer u in mediation of relatietherapie gaat, ervan op aan kunt dat uw mediator/relatietherapeut deskundig is op dit gebied.

Copyright©oncies 2018

Een triest arikel op online De Volkskrant dat ik nog aantrof

https://www.volkskrant.nl/binnenland/mantelzorg-anno-2018-als-de-buurvrouw-zo-dement-is-dat-alleen-de-buren-voor-haar-kunnen-zorgen~a4561061/

Over CONCIES | mediation | relatietherapie | onderwijsdiensten

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn roots, mijn persoonlijke ‘zijn’, in het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij het beste is. Tijdens mijn werk als mediator ben ik, als vanzelf, steeds vaker ook relatietherapieën gaan doen. Dat doe ik de laatste jaren zelfs meer dan mediation (gemiddeld 35 per jaar). En alle mensen, nou ja alle, laat ik zeggen: ruim 99,5% van mijn cliënten is enthousiast en 97,5% is zeer tevreden over mijn werk voor hen. En daar gaat het uiteindelijk om. Ik ben een MfN-Registermediator, was een rechtbankmediator, en werkte op basis van toevoeging (vaak op verzoek van het Juridisch Loket). Maar de baten dekten niet langer de kosten. Tja, en ook mijn brood smaakt beter met een laagje boter en beleg. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Bovendien heb ik post-HBO neurologie gestudeerd. Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR (MfN) > ARBEIDSMEDIATOR (MfN) Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS - EXPAT Naast als mediator ben ik ook werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl Mijn levensmotto: Wat niet gezegd wordt, bestaat niet.
Dit bericht werd geplaatst in A-sociaal, Aannames, Affectieve relatie, Afscheid, Agressie, Alcoholmisbruik, Alledaags, Alzheimer, Angst, Anti-sociaal, arbeidsconflict, Balans, Bedplassen, Bemiddeling, Bezorgdheid, Communicatiestoornis, Complexe scheiding, conflict, convenant, Dementie, Depressief, dood, echtscheiding, Eenzaamheid, Ergernissen, Escalatie, Euthanasie, Expertise, Familie, Familieleed, Frustraties, Gedragsproblemen, Geestelijk lijden, Geweld, Gezin, Huiselijk geweld, Huwelijk, Informatief, Intimidatie, Intimiteit, Irritaties, Kettingroker, Kinderen, Kwaliteit van leven, Kwaliteit van zorg, Lichamelijk lijden, Mediation, Normen en waarden, Obsessief gedrag, Ouderen, Ouderenzorg, Overgang, Overlijden, Passief geweld, Persoonlijkheidsstoornis, Relatiebemiddeling, Relatieproblemen, Relatietherapie, Repressie, Respect, Respectloosheid, Rouwproces, samenwonen, Scheiden, scheiding, Seks, Seksueel actief, Slapeloosheid, Sociaal lijden, Sterven, stress, Thuiszorg, Toekomst, Uitdroging, Uncategorized, Vakbekwaam, Veiligheid, Verslaving, Waanzin, Waarden en normen, zorg en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s