Wvggz?

‘De psychiatrie’ is de straat op gegaan. Dat wil zeggen: de intramurale zorg (de Psychiatrische Ziekenhuizen) zijn nagenoeg verdwenen en patiënten zijn ondergebracht in woningen in woonwijken of bijna letterlijk op straat gezet. En daarvan worden nu de wrange vruchten geproefd. Steeds vaker bieden verwarde mensen, met een psychiatrische problematiek, overlast. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de opvang en behandeling, maar kunnen deze verwarde mensen niet helpen, vooral vanwege een tekort aan deskundigheid en de verleiding om de hand op de knip te houden. En dus moest de centrale overheid het fixen en kwam het per 1 januari jl. met de Wvggz….

Sinds 1 januari is deze nieuwe wet van toepassing binnen de Geestelijke Gezondheidszorg. Deze wet zorgt ervoor dat mensen met psychiatrische problemen tegen hun wil in kunnen worden behandeld, medicatie kunnen worden toegediend, tot zelfs in hun vrijheid kan worden beperkt (opname op een gesloten afdeling, inclusief ‘separatiebeleid’). De nieuwe Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische/psychiatrische aandoening.

*

Bopz naar Wet verplichte ggz….

Tot 1 januari 2020 vielen gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met psychiatrische problemen onder de Wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Op 1 januari 2020 is de Wet Bopz vervallen en vervangen door de nieuwe wet Wvggz. Tegelijk met de Wet verplichte ggz treedt de Wet zorg en dwang (Wzd) in werking. Die wet is gericht op mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) of een verstandelijke beperking.

*

Kernboodschap Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg

Soms leidt een ernstige psychische aandoening bij iemand ertoe dat hij of zij een gevaar voor zichzelf of anderen vormt. Tot voor kort was een verplichte opname in een instelling de enige manier om deze mensen te helpen en het gevaar weg te nemen.

De nieuwe Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) maakt het mogelijk om verplichte zorg zoals het toedienen van verplichte medicatie of het uitoefenen van toezicht op betrokkene, poliklinisch of bij iemand thuis te geven. Degene die deze zorg krijgt, kan dan gemakkelijker contact blijven houden met familie en vrienden en blijven deelnemen aan de samenleving.
Alleen als het in de eigen omgeving echt niet kan, als het er niet veilig genoeg is voor de persoon zelf en zijn omgeving, of de persoon zelf niet wil, kan (verplichte) opname in een instelling een betere oplossing zijn.

De Wvggz biedt zorgverleners meer instrumenten voor zorg op maat. Er dient altijd te worden gekeken naar welke aanpak het beste past bij iemand; verplichte zorg zo kort als mogelijk en zo lang als noodzakelijk. Bovendien geeft de wet de mensen die verplicht worden behandeld én hun familie meer inspraak. Zij beslissen mee hoe de zorg en ondersteuning eruit gaan zien. Ook wordt meer dan voorheen met de gemeente gekeken naar wat iemand nodig heeft om deel te (blijven) nemen aan het maatschappelijk leven, zoals een woning en werk.
Voor iemand met ernstige psychische problemen is het echter veel beter als we kunnen voorkomen dat het zo slecht gaat dat verplichte behandeling nodig is. Daarvoor is het noodzakelijk dat alle betrokken partijen en instanties goed samenwerken en signalen van familie, naasten en omgeving in een vroeg stadium opvangen en serieus nemen.
Zodat tijdig gestart kan worden met een passende behandeling. Daar wordt niet alleen de patiënt, maar ook de samenleving beter van.

• Uitgangspunten van de wet

Verplichte zorg is voor iedereen heel ingrijpend. De wet heeft daarom als uitgangspunt dat dwang zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Dit betekent dat er altijd eerst goed moet worden gekeken naar de mogelijkheid om vrijwillige zorg te bieden. Als het niet anders kan dan de zorg te verplichten, moet de duur daarvan zoveel mogelijk beperkt worden.
Verplichte zorg moet voldoen aan de eisen van subsidiariteit (ofwel: er is geen minder ingrijpende manier, de minst ingrijpende interventie moet worden gekozen), proportionaliteit (ofwel: de maatregel staat in gezonde verhouding tot het veroorzaakte gevaar) en doelmatigheid (ofwel: de maatregel moet effectief zijn). Dit was onder de Bopz ook het geval, maar het krijgt in de Wvggz een sterkere borging.

Je kunt als cliënt meer invloed hebben tijdens de hele periode van verplichte zorg. Hulpverleners moeten regelmatig met de cliënt overleggen en de zorg samen evalueren. De cliënt heeft het recht om aan te geven welke zorg en behandeling zijn voorkeur heeft. Hulpverleners moeten hier zo veel mogelijk aan voldoen, tenzij de wensen van de cliënt in strijd zijn met goed hulpverlenerschap. Een aantal instrumenten die hiervoor zijn opgenomen in de wet om duidelijk je voorkeuren kenbaar te maken zijn: een zorgkaart, eigen plan van aanpak (zie link onderaan) en een zelfbindingsverklaring.
Tijdens de verplichte zorg moet er steeds aandacht zijn voor de maatschappelijke situatie. Het mee kunnen doen in de maatschappij of alvast voorbereid worden om na de behandeling weer een maatschappelijk leven op te bouwen wordt dus met de Wvggz meer een onderdeel van de behandeling dan onder de Bopz. 

Ambulante verplichte zorg

Onder de huidige wet (Bopz) is gedwongen zorg alleen mogelijk in een instelling met Bopz-aanmerking. Daardoor kan een gedwongen opname noodzakelijk zijn om iemand gedwongen te behandelen.In de Wet verplichte ggz staat dat verplichte zorg ook door iemand buiten een instelling kan worden gegeven, bijvoorbeeld aan huis of in een polikliniek. In de wet zijn in principe alle vormen van verplichte zorg mogelijk in de thuissituatie, de wet sluit niets uit. Maar dat de wet geen vormen uitsluit, betekent niet dat in de praktijk ook alle vormen worden toegepast. Momenteel is een handreiking van NVvP in ontwikkeling over wat in de meeste gevallen wenselijk is aan verplichte zorg thuis. MIND denkt hierin actief mee. Zodra de handreiking af is, zullen we deze hier plaatsen op de website.

Rol van de gemeente: verkennend onderzoek

De Wvggz bepaalt dat iedereen de mogelijkheid krijgt om bij de gemeente een melding te doen als hij van mening is dat iemand (verplichte) psychische zorg nodig heeft. De gemeente moet die melding onderzoeken (verkennend onderzoek) en eventueel de route naar een ‘zorgmachtiging’ in gang zetten. 

Uit het verkennend onderzoek moet blijken of er zorg nodig is. Als er zorg nodig blijkt te zijn, moet uit het gesprek met de cliënt blijken of hij bereid is tot vrijwillige zorg. Als iemand openstaat voor vrijwillige zorg wordt het verkennend onderzoek afgesloten. Een professional met ggz-expertise zal dit gesprek voeren. Wanneer blijkt dat vrijwillige zorg geen oplossing is, moet het proces naar een zorgmachtiging worden opgestart. Als de gemeente denkt dat er een noodzaak tot verplichte zorg is, wordt het verkennend onderzoek afgerond. Vervolgens wordt de voorbereiding voor een zorgmachtiging opgestart. Dit leidt niet automatisch tot een daadwerkelijke zorgmachtiging. De rechter moet immers nog een uitspraak doen. Daarnaast kan uiteraard ook een uitkomst zijn dat er helemaal geen zorg nodig is.
Ook hier moet het uitgangspunt van ‘ultimum remedium’ overeind blijven: verplichte zorg mag alléén worden gegeven als er géén andere mogelijkheden meer zijn. Wat kan en wil de betrokkene zelf? Wat kan zijn omgeving betekenen?

Rol van familie: meer gewicht aan de signalen van familie

Familieleden en andere directbetrokkenen krijgen straks meer inspraak bij de beslissing of verplichte zorg nodig is. Vertegenwoordigers van de betrokkenen of essentiële naasten in de zin van de wet kunnen gebruik maken van hun recht om een aanvraag voor de voorbereiding van een zorgmachtiging door te laten zetten naar het OM (Openbaar MInisterie). Bovendien kunnen zij in beroep gaan tegen het niet tijdig indienen van een aanvraag bij de officier van justitie. Familievertrouwenspersonen kunnen advies en bijstand geven aan familieleden en andere directbetrokkenen van vrijwillig en verplicht opgenomen cliënten.

Eigen plan van aanpak

Wanneer er een zorgmachtiging voor je in voorbereiding is, heb meestal de mogelijkheid om een eigen plan van aanpak te schrijven waarin je afspraken maakt om deze verplichte zorg alsnog te voorkomen. De wet stelt dat je daarvoor moet samenwerken met familie, vrienden of andere naasten, maar het is verstandig om ook anderen te betrekken die je kunnen helpen, zoals de psychiater en maatschappelijk hulpverleners. Het is ook verstandig om zo veel mogelijk problemen die je ondervindt, op alle levensgebieden, bij het plan te betrekken. Uiteindelijk beoordeelt de geneesheer-directeur of het plan volstaat om verplichte zorg te voorkomen.

Voor dit blog heb ik informatie gebruikt van MIND, een belangenvereniging voor mensen met een psychische klachten. MIND heeft een handreiking ontwikkeld voor mensen die een plan van aanpak willen maken. Op dit moment testen twee zorgaanbieders deze handreiking in de praktijk uit. Op basis van de bevindingen zullen we de handreiking aanpassen.

*

Kritische kanttekeningen

De nieuwe Wvggz lijkt een uitkomst te bieden voor de toenemende problematiek rondom mensen met psychische klachten. Nadat deze mensen eerder op straat werden gezet door het sluiten van speciale centra voor behandelingen (Psychiatrische Ziekenhuizen) en het decentraliseren van de financiering van de zorg en behandeling voor deze categorie patiënten/zorgvragers, staat hen nu de schending van hun privacy te wachten. En dat is een bedenkelijke ontwikkeling als er gekeken wordt naar hoe de privacywet (AVG; Algemene Verordering Gegevensbescherming) tot nu toe is toegepast.

En nu maar hopen dat deze wet enige verbetering brengt voor deze verloren groep mensen die zo aan hun lot zijn overgelaten.

*

Copyright©️oncies 2020

Concies’ Blogs is een produktie onder redactie van CONCIES mediation | relatietherapie | onderwijsdiensten.

Hulp nodig? Kijk op http://www.concies.nl of ik iets voor u kan betekenen. Ik kom naar u toe, waar u ook woont in Nederland.

Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn roots, mijn persoonlijke ‘zijn’, in het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij het beste is. Tijdens mijn werk als mediator ben ik, als vanzelf, steeds vaker ook relatietherapieën gaan doen. Dat doe ik de laatste jaren zelfs meer dan mediation (gemiddeld 35 per jaar). En alle mensen, nou ja alle, laat ik zeggen: ruim 99,5% van mijn cliënten is enthousiast en 97,5% is zeer tevreden over mijn werk voor hen. En daar gaat het uiteindelijk om. Ik ben een MfN-Registermediator, was een rechtbankmediator, en werkte op basis van toevoeging (vaak op verzoek van het Juridisch Loket). Maar de baten dekten niet langer de lasten. Tja, en ook mijn brood smaakt beter met een laagje boter en beleg. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Bovendien heb ik post-HBO neurologie gestudeerd. Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR (MfN) > ARBEIDSMEDIATOR (MfN) Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS - EXPAT Naast als mediator ben ik ook werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl Mijn levensmotto: Wat niet gezegd wordt, bestaat niet.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s