Huiselijk geweld, men denkt daar vaak te eenzijdig over

In mijn werk kom ik met enige regelmaat in aanraking met huiselijk geweld. De daders betreffen dan mannen én vrouwen. De slachtoffers zijn dan de levenspartners én de kinderen. Bij huiselijk geweld denkt men echter te vaak aan fysiek geweld. Maar huiselijk geweld is meer dan dat. In dit blog besteed ik hier aandacht aan.

“Huiselijk geweld is geweld gepleegd door een (ex-)partner, een familielid of een vriend. Dit kan lichamelijk, seksueel en emotioneel geweld zijn”, schrijft Slachtofferhulp Nederland op haar internetpagina.

De Rijksoverheid definieert huiselijk geweld als volgt: Huiselijk geweld is geweld dat wordt gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer. Dat kunnen zijn: partners, ex-partners, gezinsleden, familieleden en huisvrienden. De term ‘huiselijk geweld’ verwijst naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Er is meestal sprake van een machtsverschil. Het slachtoffer is afhankelijk van de dader. Het gaat bij huiselijk geweld om lichamelijke, seksuele en psychische vormen van geweld. Bovendien maakt de overheid onderscheid in de vormen waarin huiselijk geweld kan voorkomen, zoals kindermishandeling, ouderenmishandeling, eergerelateerde mishandeling (eerwraak, vrouwenbesnijdenis en gedwongen huwelijk, bijvoorbeeld) en partnergerichte mishandeling (partnergeweld en ex-partnergeweld in alle verschijningsvormen, ook psychische mishandeling en stalking). Daarnaast doet de overheid een uitspraak over de potentiële slachtoffers van huiselijk geweld door het volgende hierover te schrijven: Vrouwen vormen de grootste groep slachtoffers. Maar ook mannen, kinderen en ouderen zijn slachtoffer van huiselijk geweld. Huiselijk geweld komt binnen alle lagen en groeperingen van de bevolking voor. Er kan sprake zijn van opzettelijke mishandeling, maar dit is niet altijd het geval. Soms kunnen mensen de zorg voor hun naasten of cliënten niet meer aan. In zo’n situatie kan hun gedrag ontsporen met mishandeling tot gevolg.

In de inleiding heb ik al aangegeven dat huiselijk geweld veel meer is dan fysiek geweld alleen. En ook in de beschreven definities komt dit tot uitdrukking. Zo is fysiek geweld geweld primair gericht op het lichaam van een ander. De dader bij fysiek geweld schendt de lichamelijke integriteit van het slachtoffer. De dader heeft geen respect, houdt geen rekening met, de persoonlijke integriteit en vrijheid van het slachtoffer. En dan heb ik het niet alleen over de losse handjes en voeten. Slaan, schoppen, knijpen en bijten zijn slechts enkele voorbeelden en vormen niet meer dan het topje van de ijsberg die huiselijk geweld heet. Iemand opsluiten in een ruimte in huis, feitelijk iemands persoonlijke bewegingsvrijheid beperken of beroven, is een vorm van fysiek geweld, ook als er geen direct lichamelijk contact aan te pas komt. En ook seksueel geweld is fysiek geweld. Seksueel(-getint) gedrag, tegen de wens van de huisgenoot in, ís fysiek geweld. Het betasten van het lichaam van het slachtoffer tot het ongewenst uitvoeren van de coïtus (in de breedste zin waarin het kan worden vormgegeven), zijn fysieke aangelegenheden.

En ik wil een stapje verder gaan bij emotioneel geweld, omdat emotioneel geweld de lading van het niet-fysieke geweld onvoldoende dekt. Emotioneel geweld is een aspect dat onder mentaal (psychisch) geweld valt. Zoals seksueel geweld onder fysiek geweld valt wanneer het om grensoverschrijdend seksueel gedrag gaat. Het schenden van deze persoonlijke lichamelijke integriteit van het slachtoffer heeft zelfs mentale/psychische gevolgen. Bij mentaal geweld, zoals het hier in algemene zin bedoeld wordt, gaat het om gewelddadig gedrag dat gericht is op de mentale/psychisch functies van het slachtoffer. Hierbij dient te worden gedacht aan vernederen van het slachtoffer, woordgebruik dat als intimiderend of discriminerend kan worden ervaren. Non-verbaal gedrag dat deze woorden ondersteund. En dan heb ik het niet alleen over schreeuwen of juist héél zachtjes praten, de intonatie (het stemgebruik), maar ook over de gezichtsuitdrukking, de lichaamshouding en de dreigende ‘lichaamstaal’ vanuit handbewegingen (met vuisten zwaaien, met iets gooien -zonder het slachtoffer lichamelijk te treffen- of vingerwijzen, bijvoorbeeld). Hoe mentaal/psychisch geweld ook mag worden uitgedrukt, het effect dat het heeft, heeft altijd betrekking op het functioneren van de hersenen van het slachtoffer, waarbij brainwashen (hersenspoelen) misschien wel als ultiem voorbeeld kan worden genoemd.

Helaas associëren de meeste mensen huiselijk geweld nog met fysiek geweld. Men vergeet het geweld dat wordt toegepast op de hersenen, de psyche, van de slachtoffers. sterker nog, mentaal/psychisch geweld komt minstens, zo niet vaker, voor dan puur fysiek geweld. Veel fysiek geweld leidt ook tot mentaal/psychisch lijden. En dan bedoel ik niet de kwantitatieve toepassing, maar de kwalitatieve toepassing. Dus niet de frequentie, maar de vorm waarin fysiek huiselijk geweld wordt toegepast.

Enkele voorbeelden van hoe huiselijk geweld zich in een gezinssituatie kan voordoen.

Voorbeeld 1: Een echtpaar heeft veelvuldig woordenwisselingen die escaleren. Dit escaleren leidt tot luider verbaal én non-verbaal communiceren. Luider verbaal communiceren uit zich doorgaans in schreeuwen. Luider verbaal communiceren kan zich echter ook uiten door juist veel zachter te gaan praten dan dat de partner doet. Luider of juist zachter gaan spreken kan als intimiderend worden ervaren door de ander. In de non-verbale communicatie kan de lichaamshouding en het maken van gebaren (met alle lichaamsdelen) als intimiderend worden ervaren. Intimidatie is een vorm van huislijk geweld.

Voorbeeld 2: Een echtpaar heeft ruzie. Tijdens deze ruzie begint de ene partner de andere partner te slaan of te schoppen of met spullen te bekogelen waarbij de andere partner wordt geraakt. Elke vorm van lichamelijke aanraking kan als fysiek geweld of als ongewenst worden ervaren. Fysiek ongewenst gedrag is een vorm van huiselijk geweld.

Voorbeeld 3: Een echtpaar heeft ruzie, waarvan de kinderen op enigerlei wijze getuige zijn. De kinderen kunnen, maar hoeven niet, fysiek bij de ruzie aanwezig te zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld elders in huis zijn en horen dat er ruzie wordt gemaakt. Ze kunnen echter ook op school zitten en weten dat hun ouders samen thuis zijn en dan ruzie met elkaar kunnen maken. Ook al zijn zij niet aanwezig, toch wordt dit beschouwt als een vorm van huiselijk geweld.

Voorbeeld 4: Een van beide partners kleineert de andere partner in woorden (verbaal) of daden (non-verbaal). Dit kan tijdens een ruzie zijn, maar ook wanneer er geen ruzie is of in aanwezigheid van derden. Ook al gebeurt deze vorm van huiselijk geweld niet in het huis zelf, dan nog wordt dit aangemerkt als huiselijk geweld.

De vier voorbeelden dekken slechts een deel van de ontelbare varianten van huiselijk geweld. Ze geven echter wel aan dat huiselijk geweld veel meer is dan wat ik in dit blog allemaal zou kunnen beschrijven.

In mijn praktijk, zowel bij mediation als bij relatietherapie, kom ik huiselijk geweld best wel vaak tegen. Daarbij valt op dat de daders zich doorgaans niet bewust zijn van het gedrag dat valt onder de definities van huiselijk geweld en zich beperken tot wat fysiek aantoonbaar is. Blauwe plekken, krassen door krabben, wonden door snijden (bloed aan de paal) en het bekogeld worden met huisraad zijn concrete voorbeelden. Grensoverschrijdend seksueel gedrag wordt zelfs zelden gezien als fysiek huiselijk geweld en op de een-of-andere-manier goedgepraat en verdedigt met uitspraken die het grensoverschrijdende gedrag rechtvaardigen of op zijn minst verzachten. De mentale/psychische handelingen en gevolgen bij de slachtoffers wordt vaak gebagatelliseerd of in alle toonaarden ontkend. En dat maakt huiselijk geweld zo pijnlijk bijna onaantastbaar én moeilijk bespreekbaar.

Heeft u, naar aanleiding van dit blog vragen of wenst u hulp, omdat u zelf slachtoffer of dader bent van/bij huiselijk geweld? Dan kunt u mij gerust een berichtje sturen (via info@concies.nl) of contact opnemen met het MELDPUNT door te bellen met 0800-2000. Schroom niet, u heeft er alleen maar baat bij, want u kunt deze hulp best gebruiken. U hoeft er niet alleen voor te staan.

*

Copyright©️oncies 2020

Concies’ Blogs is een produktie onder redactie van CONCIES mediation | relatiebemiddeling | onderwijsdiensten.

Hulp nodig? Kijk op http://www.concies.nl of ik iets voor u kan betekenen. Ik kom naar u toe, waar u ook woont in Nederland.

Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn innerlijke roots, mijn 'natuurlijk zijn’, naar het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en die geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij van belang is. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR > ARBEIDSMEDIATOR Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS Naast als mediator ben ik werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl
Dit bericht werd geplaatst in A-sociaal, Agressie, Angst, Bedreiging, Communicatie, Communicatiestoornis, conflict, Ergernissen, Escalatie, escaleren, Expertise, Familieconflict, Familieleed, Frustraties, Gedragsproblemen, Geestelijk lijden, Geweld, Gezin, Huiselijk geweld, Informatief, Intimidatie, Irritaties, Keurmerk, kinderbelangen, Kinderen, Kindermisbruik, Liefdesverdriet, Machtsmisbruik, megalomanie, Narcisme, Normen en waarden, Obsessief gedrag, Ouders, Passief geweld, Persoonlijkheidsstoornis, Pijn, Repressie, Respect, Respectloosheid, Samengesteld gezin, samenlevingsovereenkomst, samenwonen, Scheiden, Schrikbewind, Seks, Seksueel misbruik, Seksverslaving, Slapeloosheid, Sociaal lijden, Spanningen, Spraakmakend, stress, Teleurstelling, Terreur, Therapie, Thuis, Toekomst, Uncategorized, vechtscheiding, Veiligheid, Verslaving, Verzoening, Volwassenheid, vreemdgaan, Waanzin, Waarden en normen, WWZ en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s