Waardoor ik ben wie ik ben: Mijn basisfilosofie is Rogeriaans.

Mij wordt wel eens gevraagd hoe ik sta tegenover het christelijk gedachtengoed, de islam, het antisemitisme, homoseksualiteit (in de breedste zin van zijn betekenis), discriminatie of racisme. In mijn blogs en tweets geef ik daar soms uitleg over of commentaar op. En uiteindelijk komt in de basis van mijn werk mijn levensovertuiging altijd naar voren: Ik geloof in de mens. Ik geloof in respect voor het leven, al het leven. Ik ben een humanist. En vanuit deze levensvisie herken ik de stellingen van de psychiater en filosoof Carl Rogers. Ik heb dus een Rogeriaanse basisfilosofie en levenshouding. In dit blog de 19 stellingen waarop Rogers zijn gedachtengoed samenvat en mijn opvattingen daarover.

De theorieën van Carl Rogers (uit 1951) zijn gebaseerd op 19 stellingen (de cursief geschreven teksten):

1. Alle individuen (organismen) bevinden zich in een voortdurend veranderende wereld van ervaring (ervaringsveld) waarin zij centraal staan.

Oftewel, iedereen maakt deel uit van de wereld, een wereld die continu verandert, en beleeft die wereld op zijn of haar eigen manier. Het is niet aan mij om deze te veroordelen.

2. Het organisme reageert op dit veld zoals het dit ervaart en waarneemt. Dit waargenomen veld is de “realiteit” voor het individu.

Oftewel, ieder levend wezen leeft in zijn eigen realiteit. Deze realiteit wordt medebepaald door wat de zintuigen (zien, horen, voelen, proeven, ruiken) waarnemen. Hierin verschillen we van elkaar en maakt ieder levend wezen uniek in zijn/haar soort.

3. Het organisme reageert als een georganiseerd geheel op dit ervaringsveld.

Oftewel, iedere persoon, maar ook dier of plant, eigenlijk elke levensvorm, reageert op wat het tegenkomt in zijn of haar omgeving. Er is voortdurend sprake van interactie, ook wanneer dit niet zo lijkt te zijn. We communiceren voortdurend.

4. Een gedeelte van dit ervaringsveld wordt geleidelijk aan gedifferentieerd als het Ik.

Oftewel, de omgeving, waarvan hij of zij deel uitmaakt, wordt een vertrouwde (eigen gemaakte) omgeving waarin men zich thuis én veilig voelt. Ook dit is een voortdurend proces van aanpassen (adaptie). Mede om die redenen ga ik naar mensen toe. Hun eigen vertrouwde omgeving is tevens hun veilige omgeving.

5. Vanuit deze interactie met de omgeving, en voornamelijk vanuit een evaluerende interactie met anderen, wordt het Ik gestructureerd – een georganiseerd, vloeiend maar consistent conceptueel patroon van waarnemingen van kenmerken en verhoudingen van het Ik, samen met daaraan gehechte waarden.

Oftewel, de omgeving, en alles wat zich daarin bevindt wordt vertrouwd. In veel gevallen betekent dit dat het een gevoel van thuisvoelen geeft, als bij intimiteit, iets waarbinnen hij of zij zich veilig voelt, maar ook medebepaalt door de voorwaarden waaraan dit dient te voldoen. Men construeert persoonlijke/individuele grenzen van waarden en normen.

6. Het organisme heeft een fundamenteel streven: zichzelf te realiseren, in stand te houden en te vervolmaken als ervarend/bewust organisme.

Oftewel, er komt nooit een einde aan de zelfverwerkelijking/zelfverwezenlijking. Er wordt constant geleerd en dit leren wordt geïntegreerd in de eigen behoefte om (mentaal) te blijven groeien. Hier zien we wel de omslag van het allesomvattende naar het meer op de mens gericht zijn in de theorie van Rogers. De mens komt meer centraal te staan, terwijl in mijn visie mag worden aangenomen dat dit voor meerdere levende organismen van toepassing is.

7. Het beste gezichtspunt om iemands gedrag te begrijpen is vanuit het inwendig referentiekader van het individu.

Oftewel, empathie (inlevingsvermogen) is noodzakelijk om het gedrag (het resultaat van wat bij de voorgaande stellingen is genoemd) van de andere individu te kunnen begrijpen. Een kernkwaliteit die ik heb en gebruik in mijn leven en werk.

8. Gedrag is fundamenteel een doelgerichte poging om de eigen noden te bevredigen, zoals men die ervaart, binnen het veld zoals men dit waarneemt.

Oftewel, iedereen en alles reageert vanuit de eigen behoefte. Deze (vaak primaire) behoeften worden afgestemd op de omgeving waarin het organisme zich op dat moment bevindt. Eigenlijk zie ik het ook als een overlevingsmechanisme.

9. Emoties begeleiden, en vergemakkelijken in het algemeen, dit doelgericht gedrag, waarbij de soort emotie verband houdt met het waargenomen belang van het gedrag voor het in stand houden en vervolmaken van het organisme.

Oftewel, iedereen en alles reageert vanuit de emotie die de omgeving én de eigen behoefte op dat moment oproept of noodzakelijk maakt. Daarbij worden maar liefst 27 verschillende emoties onderscheiden, te weten:
– Adoratie
– Afschuw
– Amusement
– Angst
– Bang
– Bedroefdheid (verdriet)
– Bewondering
– Empathische pijn
– Esthetische waardering
– Horror
– Interesse
– Jaloezie
– Kalmte
– Nostalgie
– Ongemak
– Ontzag
– Opwinding
– Plezier
– Romantiek
– Seksuele opwinding
– Sympathie
– Tevredenheid
– Triomf
– Vermaak
– Verveling
– Verwardheid

10. Waarden worden rechtstreeks waargenomen door het organisme, maar soms zijn ze overgenomen van anderen, hierbij enigszins vervormd, maar toch beleefd als waren zij rechtstreeks waargenomen.

Oftewel, de sociale (sociologische context van) aanpassingen in het individu zijn het resultaat van wat het waarneemt, (desnoods aangepast) eigen maakt en weer uitdraagt naar anderen. Daarbij heeft het individu de stellige overtuiging dat het zelf de regie heeft gehad over de ontwikkeling hiervan.

11. Ervaringen tijdens het leven van het individu zijn ofwel a) gesymboliseerd, waargenomen en georganiseerd in een verband met het ik, b) genegeerd omdat er geen waargenomen verband is met de ik-structuur, c) zonder of met een verwrongen symbolisering omdat de ervaring inconsistent is met de ik-structuur.

Oftewel, het individu mag nog zoveel sociale (sociologische) aanpassingen doen, ze worden eerst altijd gewogen en goed bevonden alvorens onderdeel te gaan uitmaken van de eigen opvattingen. Hetgeen niet wil zeggen dat dit altijd lukt zoals het bedoeld is. Een verwezenlijking van de behoefte om constant te blijven groeien als individu (zelfstandige eenheid) is en blijft het uitgangspunt. In feite een aspect waarmee ik veel te maken heb in mijn werk en dagelijks meemaak in de voortdurende ontwikkeling van mijn relaties met hen die mij dierbaar zijn.

12. Meestal zijn de gedragswijzen die het organisme aanneemt, deze die consistent zijn met het zelfbeeld.

Oftewel, het individu streeft er naar om, zoveel als mogelijk, uit te gaan van hoe het over zichzelf denkt, hoe het zichzelf waarneemt en ervaart én wenst te presenteren.

13. Sommige gedragingen spruiten voort uit ervaringen en noden die niet gesymboliseerd werden. Zulk gedrag kan inconsistent zijn met de ik-structuur, en wordt dan niet als “eigen” erkend door het individu.

Oftewel, het lukt het individu bij lange na niet altijd om zichzelf te realiseren, in de zin van zelfverwezenlijking. In zulke situaties komt het individu ‘niet als zichzelf over’ en (h-)erkent het zichzelf ook niet. Dit soort situatie kom ik dagelijks tegen in mijn werk. Zowel als mediator als als relatietherapeut.

14. Psychologische aangepastheid treedt op als het zelfbeeld van die aard is, dat alle zintuiglijke en inwendige ervaringen van het organisme op symbolisch niveau verbonden worden, of kunnen worden, met een zinvol verband met het zelfbeeld.

Oftewel, het individu is pas in staat tot (aangepaste) interactie met de omgeving wanneer het met zichzelf in balans is. En heel wankele balans, naar mijn idee. Het zijn de gouden schaaltjes van het bestaan.

15. Psychologische onaangepastheid treedt op als het organisme geen zinvolle zintuiglijke en inwendige ervaringen heeft, die dus niet gesymboliseerd of georganiseerd worden binnen de Gestalt van de ik-structuur. In dit geval bestaat er een fundamentele of potentiële psychologische spanning.

Oftewel, wanneer de individu niet in balans is met zichzelf, dan zal het alle middelen aanwenden om zichzelf toch te manifesteren. Doordat dit niet voldoet aan de gevraagde (aangepaste) interactie, wordt het gedrag van het individu als on(-aan-)gepast waargenomen. Dit leidt tot spanningen in de balans en het verlies daarvan. Overigens werk ik vanuit de Transactionele Analyse. Ik noem dat de meer moderne vorm van de Gestalt-theorie.

16. Elke ervaring die inconsistent is met de organisatie van de ik-structuur kan beleefd worden als een bedreiging, en hoe meer er dergelijke ervaringen optreden, hoe stroever de ik-structuur wordt om zichzelf te handhaven.

Oftewel, de balans in het individu wordt permanent beïnvloed door wat er om én in het individu plaatsvindt. Hoe meer dit afwijkt van deze balans, hoe moeilijker het voor het individu wordt om zichzelf ‘staande te houden’ in de omgeving waarin het zich bevindt. De omgeving wordt ‘de vijand’ van het evenwicht waarin het individu zich het liefst bevindt. Vandaar ook mijn eerdere opmerking over een veilige omgeving voor mijn cliënten: hun thuis.

17. In sommige omstandigheden, als er helemaal geen bedreiging is voor de ik-structuur, kunnen inconsistente ervaringen waargenomen en onderzocht worden, en wordt de ik-structuur aangepast om dergelijke ervaringen te kunnen assimileren.

Oftewel, het komt voor dat het individu zich aanpast terwijl daartoe geen prikkels worden waargenomen. Deze aanpassing hoeft niet per se de juiste te zijn en kan dan de balans verstoren die voor het individu noodzakelijk is om zich aan te passen aan situaties waarin die prikkels wel aanwezig zijn. Misschien wel de kern van mijn werk?

18. Als het individu al zijn zintuiglijke en inwendige waarnemingen kan integreren in één consistente ik-structuur, dan zal hij de anderen onvermijdelijk beter begrijpen, en hen als aparte individuen aanvaarden.

Oftewel, wanneer het individu volledig met zichzelf door één deur kan, dan is het individu ook in staat om dit met anderen te doen.

19. Naarmate een individu meer van zijn organische (betekenisvolle) ervaringen waarneemt en aanvaardt, zal zijn eigen waardensysteem, dat sterk berustte op de verinnerlijking van verwrongen symbolen, vervangen worden door een voortdurend veranderend waarderingsproces.

Oftewel, wanneer het individu in volledige balans is met zichzelf, zal het in staat zijn om deze aan te passen zonder dat dit leidt tot een verstoring van de innerlijke balans. Er is sprake van een evenwichtig bestaan dat open staat voor aanpassingen en deze integreert in het denken van het individu.

Daarenboven paste Rogers “onvoorwaardelijke waardering” toe, wat gedefinieerd kan worden als iemand aanvaarden “zonder enig negatief oordeel betreffende zijn fundamentele waarden”.

Zo keek Carl Roger zo’n zeventig jaar geleden naar de mens en andere levende organismen. Anno 2020 is het humanisme geëvolueerd naar het moderne humanisme en is de definitie ontwikkeld naar een niet-godsdienstige levensbeschouwing die de menselijke waardigheid, vrijheid en persoonlijkheid vooropstelt. Als levensbeschouwing legt het humanisme de nadruk op vorming (bildung), rede, redelijkheid en wereldburgerschap. Het organisme leeft, anno 2020, in een heel andere wereld dan in de tijd dat Rogers zijn stellingen poneerde. De invloed van technologie. De invloed van de veranderende omgeving door veranderingen in het leefklimaat, het milieu. Bovendien is de kwantiteit van het individu enorm toegenomen, er zijn gewoonweg veel meer individuen dan zeventig jaar geleden. En aangezien het individu het product is van de balans die het zoekt met de sociale (sociologische) omgeving….

Humanisme (anno 2020) als levensbeschouwing, ook wel seculier of modern humanisme genoemd, is een moderne vorm van humanisme die de mens centraal stelt en uitgaat van de waarde van de mens (lat.: humanus = ‘menselijk’). Het humanisme gaat uit van rede, ethiek en rechtvaardigheid. Het houdt zich bezig met de vraag hoe mensen een aangenaam en gelukkig leven kunnen leiden. Daarnaast is men tegen het gebruik van het bovennatuurlijke en het spirituele om de moraal te bepalen en besluitvorming te beïnvloeden.

In het humanisme is men tegen het gebruik van het bovennatuurlijke en het spirituele, maar in de huidige leefomgeving neemt het weldegelijk een bepalende positie in, waardoor het als beïnvloedende factor niet kan worden uitgesloten. Ook hierin kan het individu een balans vinden, zolang de mens maar centraal blijft staan in een omgeving waarin de waardering voor die omgeving niet wordt aangetast.

Het adagium (dat op zich ook als moraliserende uitspraak kan worden gezien) “Het is tegen het gebruik van het bovennatuurlijke en het spirituele om de moraal te bepalen en besluitvorming te beïnvloeden”, is voor mij, als individueel organisme, een belangrijk uitgangspunt. Dit standpunt sluit echter niet uit dat anderen niet de persoonlijke vrijheid mogen hebben om deze levensovertuiging te hebben. Sterker nog, ik hecht zelfs waarde aan bovennatuurlijke en spirituele aspecten die deel uitmaken van mijn bestaan als individueel organisme. En gelukkig biedt het humanisme mij die ruimte, omdat het moderne humanisme er vanuit gaat dat het een niet-godsdienstige levensbeschouwing is die de menselijke waardigheid, vrijheid en persoonlijkheid vooropstelt. Het humanisme combineert individuele ontwikkeling met een politiek-ethisch streven naar humaniteit, dat wil zeggen: menselijkheid. Een betekenisvol, zinvol leven wordt volgens het humanisme in deze combinatie gevonden. Sleutelbegrippen in het humanisme zijn zelfontplooiing en -ontwikkeling, autonomie (in de betekenis van vrijheid en het streven naar een goed en mooi leven), verantwoordelijkheid, kritisch denken, gelijkwaardigheid en humaniteit. Het is niet voor niets dat ik het huidige overheidsbeleid niet kan en wil accepteren. Het tast alle uitgangspunten van het humanisme aan, sterker nog: het ontneemt het individu alle uitgangspunten van het humanisme. Het humanisme is voor de aanhangers geen vrijblijvende theorie maar een levenspraktijk.

De term “seculier humanisme” is in de 20e eeuw ontstaan, om een duidelijk onderscheid te maken met “religieus humanisme”. Het woord “humanisme” om een niet-christelijke levensbeschouwing aan te duiden raakte echter al in de tweede helft van de 19e eeuw ingeburgerd.

Carl Rogers en het moderne humanisme stellen mij in staat om iedereen met wie ik werk als individu te accepteren zoals hij of zij is. Een individu, die is geworden wie hij of zij is door de wisselwerking van dit individu met zijn of haar omgeving. In combinatie met de Transactionele Analyse, waarin uitgegaan wordt van ‘het levensscript’, wat op zich weer het resultaat is van de permanente interactie van het individu met zijn of haar omgeving en dat geleid heeft tot de balans van hoe het individu in zijn of haar sociale (sociologische) omgeving wenst te staan, kan ik mijn cliënten de service bieden die zij van mij vragen, zonder dat ik een oordeel heb over de keuzes die zij in hun leven (al dan niet bewust samen) hebben gemaakt en welke hebben geleid tot de situatie waarin zij dan verkeren en waarvoor zij mijn (onvoorwaardelijke) expertise hebben ingeroepen. Hetgeen niet wil zeggen dat de door mij ontwikkelde waarden en normen omgekeerd met voeten kunnen worden betreden, omdat ik respect voor mij als vorm van wederkerigheid beschouw.

Copyright©️oncies 2020

Concies’ Blogs is een produktie onder redactie van CONCIES mediation | relatietherapie | onderwijsdiensten.

Hulp nodig? Kijk op http://www.concies.nl of ik iets voor u kan betekenen.

Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn innerlijke roots, mijn 'natuurlijk zijn’, naar het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en die geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij van belang is. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR > ARBEIDSMEDIATOR Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS Naast als mediator ben ik werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl
Dit bericht werd geplaatst in Belangen, Bemiddeling, Communicatie, conflict, echtscheiding, echtscheidingsmediation, Expertise, Familieconflict, Familiemediation, Gedragsproblemen, Geweldloos, Gezin, Humanisme, Informatief, Intimiteit, Jeugdzorg, kinderbelangen, Kinderen, Kwaliteit van leven, Kwaliteit van zorg, Kwaliteitskeurmerk, Levensopvatting, Levensovertuiging, maatwerk, Master in Mediation, Mediation, Normen en waarden, Ouderen, Ouders, ouderschapsplan, Pacifisme, Persoonlijkheidsstoornis, Principieel onderhandelen, Psychologie, Puberteit, Racisme, Relatiebemiddeling, Relatieproblemen, Relatietherapeut, Relatietherapie, Religie, Respect, Scheiden, scheiding, scheidingsmediator, Sociaal Juridische Dienstverlening, Sociale media, Toekomst, Uncategorized, Vakbekwaam, Verzoening, visie, Volwassenheid, Vrede, Vrijheid, Vrijheid van godsdienst, Vrijheid van meningsuiting, Waarden en normen en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s