Hoe een democratie tot een autocratische oligarchie kan verworden

“En de rups baart een wesp”, kopt Tommy Wieringa zijn wekelijkse column in de NRC op zaterdag 1 augustus jl. Ik publiceer zijn column integraal in dit blog, omdat zijn opinie sterk overeenkomt met mijn visie op de huidige president van de Verenigde Staten van Amerika, de narcistische en racistische Donald Trump. Wieringa neemt deze twee termen niet op in zijn betoog, maar beschrijft wel haarfijn de kenmerken die horen bij het gedrag van deze bijzondere man. Want laten we eerlijk zijn, het is toch buitengewoon opmerkelijk dat een dergelijke man dit ambt mag bekleden.

Als professionele mediator en relatietherapeut dien ik mij te onthouden van oordelen en vooroordelen. Ik word geacht geen mening te hebben over zaken die mijn cliënten betreffen en dien mij onpartijdig en neutraal op te stellen. En daarom betreft het hier ook geen blog in het kader van mijn werk, maar een opiniestuk over iemand die, in mijn ogen en naar mijn privé-mening (gebaseerd op een redelijke mate van deskundigheid en humanisme), ik beschouw als een grote bedreiging voor zichzelf en zijn omgeving (waartoe ik, in de breedste betekenis van de omschrijving, ook behoor).

En het is vandaag 11 september. Een historische dag in de geschiedenis van Amerika. Nine-eleven….een ankerpunt dat het blijkbaar mogelijk heeft gemaakt om een democratisch bestel zodanig aan het wankelen te brengen dat het de kenmerken (onder meer door het autocratisch regeren bij decreet) van een dictatuur heeft aangenomen.

[BEGIN CITAAT]

Het presidentschap van Donald Trump staat van meet af aan in het teken van infantilisme – nu hij het ambt dreigt te verliezen klampt hij zich er met dezelfde kinderlijke verbetenheid aan vast. In antwoord op de vraag of hij zijn bureau vrijmaakt als hij de verkiezingen straks verliest, zegt hij in zijn onnavolgbare lingo: „Ik ben geen goede verliezer. Ik moet het zien. Nee, ik ga niet zomaar ja zeggen. Ik ga geen nee zeggen.” Ook zijn tweet over mogelijk uitstel van de verkiezingen laat een man zien die geen afstand kan doen van de macht. Hij beschouwt het presidentschap als zijn eigendom, hij heeft het op eigen kracht verworven en nu hij er mogelijk afstand van moet doen komt heel zijn autocratische natuur in opstand. In zijn nulsom-wereldbeschouwing bestaat het niet dat hij iets verliest, hij kan alleen winnen of bestolen worden. Niet l’état c’est moi, maar de staat ís van mij, en wie dat betwist is een dief of een bedrieger. Daarom zijn gefleem met legitieme autocraten als Duterte, Erdogan en Poetin, die de macht in hun respectieve landen vast in handen hebben en houden. Vooral Poetin heeft Trumps diepe bewondering. Masha Gessen, staff writer bij The New Yorker, citeert in zijn boek Hoe overleef je een autocratie historicus Timothy Snyder, die zei: „Het is niet moeilijk te begrijpen waarom Trump Poetin zou kiezen als zijn fantasievriend. Poetin is de echte versie van de persoon die Trump op televisie probeert te zijn.”

Trump is een wonderlijk anachronisme – een clanhoofd in de moderne tijd, met familieleden en dociele vertrouwelingen op cruciale posities, een feodaal heerser die de democratische ladder beklom om op de top van de apenrots te komen. Toen hij daar eenmaal was heeft hij de ladder weggeschopt en weigert nu om weer naar beneden te komen. Hij koestert zijn presidentschap zoals Gollem zijn Precious, hij zal er aan zijn broekspijpen uit gesleurd moeten worden.

De vooruitwijzingen naar een mogelijke weigering om terug te treden zijn niet onschuldig. Met het narratief van fraude en diefstal plant Trump alvast giftige zaadjes in de harten van zijn aanhangers, zodat die nu al energie kunnen verzamelen voor hun woede straks, de accu’s van het ressentiment moeten immers telkens opnieuw worden opgeladen. De dreiging met geweld is bij hem nooit ver weg, en zijn trouwe aanhang is zwaarbewapend, hetgeen te zien was bij tal van incidenten waarbij zijn mensen werden gemobiliseerd, zoals in 2017 in Charlottesville en onlangs bij Covid-19-protesten in het parlementsgebouw in Michigan, nadat Trump had opgeroepen die staat te ‘bevrijden’ als van een vreemde bezettingsmacht. Als hij verliest in november, zal hij een wraakopera willen regisseren om zijn gekrenkte ego te verplegen – een gewapende revolte zou hem allerlieflijkst in de oren klinken. Après moi, le déluge.

In het zojuist genoemde Hoe overleef je een autocratie, een haarscherpe inspectie van het trumpisme, betoogt Masha Gessen overtuigend dat met Trump een zuivere autocraat is aangetreden als president van de VS. Hij bevoordeelt zijn clan, minacht anderen, liegt en verwart de taal, deelt gunsten en straffen uit, negeert de wet of buigt die in zijn voordeel, en heeft een wezenlijk geloof in eigen onfeilbaarheid, zodat hij zich veel en graag laat toejuichen. In de jaren van zijn presidentschap, schrijft Gessen, „is gebleken dat het autocratisch streven in de Verenigde Staten een geloofwaardige kans van slagen heeft. Erger nog, dat autocratische streven kan kennelijk logisch voortbouwen op de structuren en normen van de Amerikaanse bestuurscultuur, op de concentratie van macht bij de uitvoerende organen en op het huwelijk tussen geld en politiek”.

[EINDE CITAAT]

Tommy Wieringa treft met zijn column de kern van het bestaan van de figuur Donald Trump. Een slap aftreksel van werkelijke dictatoriale (wereld-)leiders. Een man die zijn eigen gebrek aan (sociale-) intelligentie niet kan en wil onderkennen. Een man die leeft in de ongelooflijk sterke overtuiging van zijn door hemzelf overschatte vermogen om presidentieel te handelen binnen een democratie. Een man die heilig gelooft de vleesgeworden democratisch gekozen leider te zijn geworden door zijn bestuurlijke en zakelijke vaardigheden. Maar ondertussen een batterij aan volgers nodig heeft om ervoor te zorgen dat, na weer eens uit de bocht te zijn gevlogen, de door hem, niet in de laatste plaats vanwege zijn enorme stompzinnigheden, de door hem veroorzaakte schade wordt hersteld. En dat maakt deze narcistische, racistische, autocratische, oligarchische, zich aristocratisch voelende man zo gevaarlijk. Een man die de Amerikaanse samenleving alleen maar schade heeft toegebracht door hen tegen elkaar op te stoken, in plaats van een verbindende staatsman te zijn voor alle Amerikanen. Een man die de rassenscheiding heeft teruggebracht in de samenleving en de haat heeft aangewakkerd van blanke Amerikanen jegens andersgekleurde Amerikanen. Niks ‘Make America great again’; hij heeft juist het land in verval gebracht. Ik kan alleen maar hopen dat hij de verkiezingen in november niet overleeft en daarna in de geschiedenisboeken wordt uitgegumd vanwege zijn denkwijze, dat eventueel in zijn eer (en waarschijnlijk door hemzelf afgedwongen en betaald) opgerichte beelden worden omgetrokken. Hoewel ik mijn hart nog vasthoud, omdat ik vrees dat hij zijn verlies niet zal aanvaarden en geen plaats wil maken voor zijn opvolger. En daarin zou hij wel eens heel ver kunnen gaan.

Copyright©️oncies 2020

Concies’ Blogs is een produktie onder redactie van CONCIES mediation | relatietherapie | onderwijsdiensten.

Hulp nodig? Kijk op http://www.concies.nl of ik iets voor u kan betekenen.

Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn innerlijke roots, mijn 'natuurlijk zijn’, naar het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en die geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij van belang is. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR > ARBEIDSMEDIATOR Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS Naast als mediator ben ik werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl
Dit bericht werd geplaatst in Kees van Lunsen en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s