Scheiden bij ziekte (bijv. Alzheimer)

Afgelopen maandag, 21 september, was het Internationale Alzheimerdag. Daarom dit blog over scheiden, waarbij onder meer ziektes als Alzheimer aan de orde kan zijn. Er openlijk over praten? Daarvoor is het nog een te groot taboe. Ik heb er de afgelopen jaren al meerdere keren mee te maken gehad: de echtscheiding vanwege de ernstige ziekte bij de partner.
Kanker, psychiatrische ziektebeelden, ziekten met de dood tot gevolg als Alzheimer, dementie en Huntington.
Maar ook echtscheidingen die te maken hebben met partners die gediagnostiseerd zijn in het autistisch spectrum, zoals Asperger, komen regelmatig voor, maar zitten nog behoorlijk in de taboesfeer.

Om een echtscheiding aan te kunnen vragen dragen echtparen doorgaans als argument aan dat hun relatie duurzaam is ontwricht en niet binnen een aanvaardbare termijn is te herstellen. Er is geen kans meer op verbetering. Hét argument kun je wel stellen.

En toch wordt het voor veel mensen een heel andere argument wanneer de ontwrichting wordt veroorzaakt door een ziekte of gebrek. Dan spreekt men meer over het verlaten van de zieke partner en dat wordt moreel veroordeeld.

Scheiden is prima, zolang de partner maar gezond is van lijf en leden. Hoewel…..wanneer de partner waarvan gescheiden wordt gek is en is gediagnostiseerd als chronisch psychiatrisch patiënt en bovendien opgenomen is in een instituut voor de rest van zijn of haar leven, dan blijkt men wel begrip te hebben voor een scheiding vanwege ziekte.
Maar, heeft de partner een dodelijke of chronische ziekte die een normale en gezonde relatie in de weg staat, dan is het commentaar niet van de lucht. Mensen hebben elkaar toch eeuwige trouw beloofd, in voor- en tegenspoed, tot de dood hen scheidt.
Dus dán verlaat je je partner niet….

Informatief

  • Ziekte van Huntington
    Mijn allereerste echtscheidingsmediation was bij een echtpaar dat ging scheiden omdat een van de partners de Ziekte van Huntington had. Dit is een ziekte waarbij de hersenen worden aangetast. Doordat de verstandelijke vermogens afnemen en er psychische stoornissen optreden, wordt het onmogelijk om nog een normaal leven te leiden. De meeste mensen die aan deze ziekte lijden, sterven na 14 tot 16 jaar.
    Doordat deze partner veel begon te vergeten werden de kinderen regelmatig aan levensgevaarlijke gevaren blootgesteld. Het verstandelijk vermogen begon af te nemen en bizar gedrag kwam vaak voor. Goede en slechte periodes wisselden elkaar af, waarbij de tussenliggende periodes steeds korter werden. De man, die de Ziekte van Huntington had, wenste te scheiden omdat hij zijn vrouw en kinderen niet in de weg wilde staan voor een gelukkiger leven.

  • Kanker
    Bij de tweede echtscheiding-vanwege-ziekte, waarbij ik betrokken was, was er sprake van een echtscheiding vanwege een tumor in de hersenen op een plaats waar dit niet was te verwijderen (inoperabel). De tumor ontwikkelde zich aanvankelijk heel langzaam, maar leidde al snel tot veranderingen in de persoonlijkheid en het karakter van degene die aan de ziekte leed. Van een liefdevolle partner veranderde deze in een despoot die het hele gezin terroriseerde (zonder dat dit bewust werd ervaren). Goede periodes wisselden met slechte af. Toen fysiek geweld begon toe te nemen besloot het echtpaar (samen) de stekker uit het huwelijk te trekken.

  • Syndroom van Asperger
    In de derde situatie was er sprake van Asperger. Een van de partners had Asperger.
    Voorheen werd Asperger nog gekwalificeerd binnen de DSM-IV vanwege de autistisch gerelateerde kenmerken, maar dit wordt niet meer gedaan in de DSM-5. De pervasieve ontwikkelingsstoornis (PDD) werd als belangrijkste ASS-kenmerk beschouwd. Andere kenmerken zijn de beperkingen in de sociale interacties en een beperkende focus op interesses en activiteiten. Anders dan bij de klassieke stoornissen in het autistische spectrum is er geen sprake van vertraging in de ontwikkeling van de taalvaardigheid op lage leeftijd. Er is een normale tot hoge intelligentie en een gemiddelde neiging tot het maken van contact.
    Veel mensen die Asperger hebben, werken in functies die gerelateerd zijn aan boekhoudkundige en exacte vaardigheden.

Het initiatief tot echtscheiding

In alle drie de echtscheidingsmediations is het de zieke partner geweest die het initiatief heeft genomen om te gaan scheiden.
In alledrie de mediations was de motivatie hetzelfde: Ik wens dat mijn partner nu al kan gaan genieten van een zorgeloos bestaan en niet de lasten hoeft te dragen van mijn ziekte.
In alledrie de echtscheidingen zijn, voordat de echtscheidingsmediation zijn aanvang had, testamenten opgesteld.

De man die leed aan Huntington vergeleek zijn situatie met hoe hij deze had meegemaakt bij zijn ouders. Zijn vader was overleden aan Huntington en hij herinnerde zich hoe hij en de andere kinderen niet meer naar hem toe durfden te gaan. Dat was dan ook zijn enige angst: Dat zijn kinderen hem niet meer zouden komen bezoeken.
De echtscheidingsmediation was een langdurig proces, omdat ik steeds de mentale toestand van de man diende te controleren, opdat hij als volwaardig gesprekspartner kon deelnemen aan de gesprekken.
Daarnaast diende het ouderschapsplan zorgvuldig te worden opgesteld, waarin onder meer rekening werd gehouden met de periodes van adequaat kunnen reageren, en niet kunnen reageren, extra aandacht vroegen. Wie werd toeziend voogd en welke rol kreeg de verpleging?

De echtscheidingsmediation waarin het hersentumor een rol speelde is niet afgerond. Het echtscheidingsproces was gevorderd tot het echtscheidingsconvenant, en er waren al eerste afspraken gemaakt met betrekking tot de financiële afhandeling, toen de man kwam te overlijden.
Toch werd het ouderschapsplan uitgevoerd, omdat daarin de (toeziende) voogdij was vastgesteld en was geregeld wie de man vertegenwoordigde in het leven en de opvoeding van de drie minderjarige kinderen.

Het langste heeft de mediation geduurd waarin de vrouwelijke partner Asperger had. Dit kwam niet zozeer door de vrouw, maar vooral door de man. Ondanks een relatie van bijna 25 jaar, had de man nooit geleerd dat zijn vrouw alles letterlijk opvatte en zaken exact opnam zoals zij werden gezegd. Beeldspraak over bepaalde mail-wensen: Ik wil alles weten wat er met ons kind gebeurt, zouden tot honderden mailtjes per dag hebben geleid.
Ook hier diende het proces goed te worden bewaakt en dan met name met betrekking tot de letterlijke opvattingen. Bovendien had het paar een zoon die was gediagnostiseerd met PDD-NOS.
Om te voorkomen dat de mediation nog meer tijd in beslag zou nemen werden interventies uitgevoerd die tussen de gesprekken door al tot een speciale voorbereiding leidden. Bovendien werden derden in de gesprekken betrokken, omdat deze in het dagelijkse leven van de vrouw en het kind al een belangrijke rol speelden en zouden blijven spelen.

Een bijzondere scheidingsmediation speelde vorig jaar. Een echtpaar, waarvan de vrouw (78 jaar) dementerende was, had gezamenlijk het besluit genomen om, na ruim 50 jaar, uit elkaar te gaan. De man (82 jaar) kon het niet aanzien hoe zijn vrouw zichtbaar aftakelde en had haar te kennen gegeven dat hij van haar wilde scheiden. Aanvankelijk was de vrouw boos en vol verdriet geweest, maar had uiteindelijk ingestemd. Kort na de start van de mediation kreeg ik een vertegenwoordiger van hun kinderen aan de telefoon. Waar ik in vredesnaam mee bezig was? Ik heb de betreffende persoon toen uitgelegd dat het de keuze van hun ouders hun keuze was. Daarnaast heb ik met hun ouders gesproken of het vermogen van beide partijen om tot deze beslissingen te komen. Waren zij nog beslissings- en handelingsbekwaam. En ik vond dat ze dat beiden nog waren; ik zou dat ook tijdens de gesprekken bewaken. Tijdens de mediation werden creatieve oplossingen gevonden. Sterker nog, partijen besloten een tweede huis naast hun huidige woning te bouwen. Daar zou de man in gaan wonen, zodat de vrouw in haar vertrouwde omgeving kon blijven. Bovendien zouden ze twee keer per week samen koken en eten. Daarnaast werd particuliere zorg ingeschakeld en hoefde de man zich geen zorgen te maken om zijn vrouw en ondertussen voor zijn eigen welzijn gaan zorgen.

De familie was zeer te spreken over de gevonden oplossingen en nam een aantal zorgtaken op zich. Deze mantelzorg werd zorgvuldig georganiseerd en werkt nog tot op de dag van vandaag.

Kanttekeningen
Het is volkomen voorbarig om te oordelen over een echtscheiding waarin een van beide partners ziek is.
Voor buitenstaanders is het nagenoeg onmogelijk een oordeel te vellen over de motieven die hebben geleid tot de beslissing om te gaan scheiden.
Buitenstaanders gaan er vaak van uit, dat de gezonde partner degene is die het initiatief heeft genomen tot de echtscheiding, en dat is in de meeste gevallen ook juist. Maar, als buitenstaander heb je geen zicht op de werkelijkheid en zou het maar zo kunnen voorkomen dat het andersom is geweest.
Mijn ervaring met partners van mensen met Huntington is juist dat de gezonde partner niet wil scheiden, juist vanwege de Huntington en het lot dat de andere partner staat te wachten wanneer die alleen verder moet.

Ik ben een voorstander van scheiden bij ziekte. Zeker wanneer deze ziekte de relatie duurzaam ontwricht en tot (blijvende) psychische traumata kan leiden.

Ik acht mij bevoorrecht met de beschreven ervaringen. Onlangs werd ik benaderd door een hulpverlener in de zorg rondom autisme. Ook zij beschreef een haast onhoudbare situatie, maar ook dat de partner er nog niet aan toe was om te gaan scheiden.

Scheiden doe je dan ook niet zo maar even wanneer je getrouwd bent met iemand die een chronische ziekte heeft, die beperkingen heeft in zijn of haar functioneren of die een ziekte heeft die met zekerheid de oorzaak zal zijn van veel verdriet en ellende, en uiteindelijk de dood.

Daarvoor moet eerst nog heel wat gebeuren.

Meer informatie?
Bel: 0621203655
Mail: info@concies.nl

Copyright©oncies 2019/2020

Concies’ Blogs is een produktie onder redactie van CONCIES mediation | relatiebemiddeling | onderwijsdiensten.

Hulp nodig? Kijk op http://www.concies.nl of ik iets voor u kan betekenen.

Over CONCIES | mediation | relatietherapie

Toen ik de overstap maakte van het onderwijs (MBO/HBO/Master) naar mediation, keerde ik terug naar mijn innerlijke roots, mijn 'natuurlijk zijn’, naar het werk dat bij mij hoort. Ik ben een mens die mediation van nature in zich heeft en die geen gebruik maakt van aangeleerde trucjes of gedragingen. En als ik terugkijk op mijn leven, dan heb ik ook altijd wel die rol vervuld. Natuurlijk kan ook ik goed ruzie maken. En ook daarbij ben ik altijd op zoek naar een oplossing die voor de ander en mij van belang is. Vanuit mijn psychologie- (HBO) en psychiatrie-achtergrond (werkervaring en langdurig les geven), ben ik breed inzetbaar en deskundig op het gebied van de DSM-5 (o.a. autisme, ADHD, ADD, PDD-NOS, persoonlijkheidsstoornissen). Ik heb de Master Mediation afgerond en ben in de volgende werkvelden van mediation werkzaam/gespecialiseerd: > FAMILIEMEDIATOR > ARBEIDSMEDIATOR Kortom, u kunt mij benaderen voor de volgende mediations: - FAMILIE/SCHEIDING - ARBEIDGERELATEERDE ZAKEN - GEZONDHEIDGERELATEERDE ZAKEN - JEUGDZORG - ONDERWIJS Naast als mediator ben ik werkzaam als relatietherapeut. Als relatietherapeut help ik stellen hun relatie te herstellen of helder te krijgen hoe de toekomst van hun relatie er uit ziet. Daarbij maak ik gebruik van onder meer Transactionele Analyse, systeemtherapie, gedragstherapie en mijn deskundigheid op het gebied van de DSM-5, de anatomie/fysiologie, pathologie, psychiatrie, psychologie en sociologie. Ik heb er niet voor niets jarenlang les in gegeven. Met enige regelmaat draag ik, als deskundige op het gebied van mediation en relatietherapie, bij aan radioprogramma's van BNR-nieuwsradio en (sinds 2016) RTVNH. Erg leuk om te doen. Goede voorlichting kan nooit kwaad. Nieuwsgierig naar meer informatie? Ga dan naar mijn website: www.concies.nl
Dit bericht werd geplaatst in Afscheid, Alledaags, Alzheimer, Asperger, ASS, Autisme, Belangen, Bemiddeling, Co-ouderschap, Competenties, convenant, Dementie, DSM-5, echtscheiding, Eenoudergezin, Familiezaken, Gedragsproblemen, Geweld, Gezin, gezondheidszorg, Huiselijk geweld, Huntington, Huwelijk, Informatief, Intimidatie, Intimiteit, Jeugdbescherming, Jeugdzorg, Juridisch, Kanker, kinderbelangen, Koopwoning, maatwerk, Machtsmisbruik, Mantelzorg, Mediation, MfN, Onderhandelingen, Ontslag, Ouders, ouderschapsplan, overheidsbeleid, Pensioen, politiek, publicaties, Relatiebemiddeling, Relatieproblemen, Respect, Rouwen, Rugzakje, scheiding, Seks, Seksueel misbruik, Spraakmakend, Standpunten, Thuis, Thuiszorg, Toeslagen, Trouwen, Uitkeringen, UWV, vechtscheiding, Voortplanting, zorg en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s